همچنين حركت ريه با حركت حجاب ؟ و معلوم است كه اطلاع بر آن حاصل نمىگردد مگر در تشريح زنده و اين بسيار دشوار است بسبب اضطراب آن به جهت رسيدن الم بسيارى به دو . و أما تشريح عروق صغارى كه در جلد است و چيزى كه قريب بدانست اين نيز در زنده بسيار دشوار است به همان جهت و همچنين در ميت نيز ، خصوصا ميتى كه موت آن به سبب امراض به تخصيص مرضى كه لازم باشد آن را قلت دم و رطوبات ، مانند دق و إسهال و نزف الدم كه در اينها عروق مخفى مىگردند . و أسهل معرفت تشريح اين اعضاء آنست كه ميتى مخنوق باشد براى آن‌كه در خناق ، روح و خون و قوه ميل به خارج مىنمايند و عروق ممتلى و برآمده مىباشد و ليكن بايد مقارن موت كه هنوز گرمى در آن باقى باشد شكافته تحقيق نمايند براى آنكه اگر زمان طويلى بر آن بگذرد كه خوب سرد گردد خون و ارواحى كه در عروق است انجماد و تحليل يافته حجم آن باريك مىگردد و نقصان در انتفاخ . و جالينوس گفته كه عادت من اين بود كه مخنوق مىكردم شخصى را كه معرفت تشريح آن اراده مىداشتم در آب تا آن‌كه عروق صغار و كبار آن به حال بماند و لاغر و باريك و منفسخ نگردد عرق از آن بخلاف آن‌كه اگر او را مخنوق به ريسمان و يا غير آن نمايند . « 1 » بيان : روح و ارواح در عبارت نقل شده بالا به معنى روح بخارى و ارواح بخارى است روحى كه در كتب طب استعمال مىگردد غير از روح به معنى نفس ناطقه انسانى است روح بخارى جسم لطيف گرم است كه از لطافت و صفوت اخلاط اربعهء تن حاصل مىشود و روح به معنى نفس ناطقه انسانى و راى جسم و جسمانى و فوق

--> ( 1 ) . مجمع الجوامع ، ص 56 - 57 ، رحلى ، ط سنگى ، و ص 51 - 52 ، ط بمبئى .